Agata Łukaszewicz 17-04-2009, ostatnia aktualizacja 17-04-2009 06:54
Przepis, który przewiduje tylko dwie kary za najokrutniejsze zabójstwo, jest niezgodny z konstytucją – orzekł Trybunał Konstytucyjny
autor zdjęcia: Jakub Ostałowski
źródło: Fotorzepa
Sprawa jest poważna, bo dotyczy oskarżonych o najcięższe zbrodnie – tzw. zabójstwo kwalifikowane (ze szczególnym okrucieństwem, zgwałceniem czy porwaniem). Kodeks przewiduje dla nich tylko dwie wyjątkowe kary – 25 lat pozbawienia wolności i dożywocie.
To zbyt mało – uznał krakowski Sąd Apelacyjny i postanowił zapytać, czy takie ograniczenie sędziowskiej swobody przy wymierzaniu kary jest zgodne z konstytucją. Pytający sąd kwestionował też tryb, w jakim zmieniony przepis pojawił się w kodeksie.
Po trzech rozprawach (a dwukrotnie je odraczano) Trybunał zakwestionował wczoraj (16 kwietnia 2009 r., sygn. P 11/08) tryb legislacyjny, w jakim zmieniony art. 148 § 2 w 2005 r. pojawił się w naszym kodeksie karnym. Zgłoszono go jako poprawkę w drugim czytaniu, a ustawa uchwalana przez Sejm musi przejść trzy czytania. W przypadku tej noweli tak nie było.
Na temat pozostałych wątpliwości Trybunał się nie wypowiedział. Z tego wniosek, że skoro przepis został uchwalony niezgodnie z konstytucją, to jego treść i tak nic już nie zmieni.
Wyrok wejdzie w życie w dniu publikacji w Dzienniku Ustaw.
Ustawodawca (przedstawiciel Sejmu nie pojawił się wczoraj na rozprawie, mimo to Trybunał zdecydował się ją przeprowadzić) musi teraz szybko przygotować zmianę. Do tego czasu art. 148 będzie pozbawiony § 2 i 3 (regulowały one właśnie wysokość kar za zabójstwo kwalifikowane). Sędziowie będą musieli korzystać z art. 148 § 1 (określa kary za zwykłe zabójstwo).
Trybunał naprawił błąd legislacyjny. Dzięki temu sędziowie będą mieć teraz szersze możliwości karania za najokrutniejszą ze zbrodni: od ośmiu do 15 lat pozbawienia wolności, 25 lat i dożywocie.
Sąd Apelacyjny w Krakowie zajmował się sprawą dwóch młodych sprawców zabójstwa. W wypadku jednego z nich w grę wchodziła tylko jedna kara – 25 lat (nie wolno go było skazać na dożywocie, bo miał mniej niż 18 lat).
Sąd Okręgowy w Krakowie wymierzył obu sprawcom po 25 lat więzienia. W uzasadnieniu zastrzegł jednak, iż „brak podstaw do stwierdzenia, że kara ta spełni kodeksowe wymogi, ale skoro taką karę przewidziano za czyn tego rodzaju, to sąd przyjął, że widocznie czyni ona zadość stawianym wymogom". Skazani odwołali się od wyroku.
Sprawa trafiła do krakowskiego Sądu Apelacyjnego, a ten zwrócił się po pomoc do Trybunału.
Rzeczpospolita
