ulast, PAP
2006-12-27, ostatnia aktualizacja 2006-12-27 11:31
W wieku 93 lat zmarł we wtorek wieczorem (czasu amerykańskiego) w Kalifornii 38. prezydent USA Gerald R. Ford, który urzędował w Białym Domu w latach 1974-1977.
Prezydent Gerald Ford obejmuje urząd prezydenta w 1974 r.
Gerald Ford podczas konferencji prasowej w 1974 r., na której ogłosił, że "całkowicie wybaczył" prezydentowi Nixonowi "wszystkie działania przeciwko Stanom Zjednoczonym".
więcej zdjęćZOBACZ TAKŻE
- USA: Żałoba po śmierci Geralda Forda (31-12-06, 07:43)
- Bush: Gerald Ford pozwolił odbudować zaufanie publiczne do prezydenta (27-12-06, 12:05)
Ford objął władzę w sierpniu 1974 r. po dymisji Richarda Nixona, który ustąpił ze stanowiska w rezultacie afery Watergate. We wrześniu 1974 r. "prewencyjnie" ułaskawił Nixona, któremu groziło kryminalne oskarżenie o złamanie konstytucji. Stało się to główną przyczyną jego porażki w wyborach w 1976 r.
"Prezydent wskutek zbiegów okoliczności"
Uważany był powszechnie za "przypadkowego" prezydenta, osiągając to stanowisko nie z wyboru, a wskutek zbiegów okoliczności. W 1973 r. został mianowany przez Nixona wiceprezydentem po rezygnacji z tego stanowiska Spiro Agnew, uwikłanego w skandale korupcyjne. W rok później objął najwyższy urząd automatycznie, w wyniku dymisji Nixona.
Swoją kontrowersyjną decyzję ułaskawienia Nixona, Ford uzasadniał potrzebą "uleczenia ran" społeczeństwa po aferze, która znacznie osłabiła jego morale. Jako prezydent starał się potem przywrócić zaufanie Amerykanów do rządu. W przeciwieństwie do swego poprzednika zachował reputację polityka uczciwego i prostolinijnego.
Na arenie międzynarodowej Ford kontynuował politykę odprężenia w stosunkach z ZSRR, zapoczątkowaną przez Nixona i jego sekretarza stanu Henry'ego Kissingera. Za jego rządów USA wycofały (w 1975 r.) swe wojska z Wietnamu po 10-letniej wojnie, która zakończyła się opanowaniem Wietnamu Południowego przez komunistów i przyniosła śmierć 58 tys. amerykańskich żołnierzy.
Za kadencji Forda podpisano także Porozumienia Helsińskie, które utrwalały pojałtański podział Europy, ale formalnie zobowiązywały także ZSRR do przestrzegania praw człowieka.
Fordowi zdarzały się gafy potwierdzające jego nienajlepsze przygotowanie do sprawowania roli przywódcy supermocarstwa. W 1976 r., w czasie debaty telewizyjnej w kampanii wyborczej z jego rywalem do prezydentury Jimmy Carterem powiedział, że Polska i inne kraje Europy Środkowowschodniej "nie są zdominowane" przez ZSRR.
Życiorys Geralda Forda
Gerald R. Ford urodził się w Omaha w stanie Nebraska 14 lipca 1913 r. Początkowo nazywał się Leslie Lynch King Jr., nosząc nazwisko swego biologicznego ojca. Po rozwodzie rodziców, który nastąpił, gdy przyszły prezydent miał niecały rok, przejął nazwisko ojczyma. Studiował w college'u na Uniwersytecie Michigan, gdzie otrzymał licencjat (bachelor), a następnie prawo na Uniwersytecie Yale. W czasie II wojny światowej służył w marynarce.
W 1948 r. jako kandydat Partii Republikańskiej został wybrany do Izby Reprezentantów z okręgu w Grand Rapids w stanie Michigan. W 1963 r. wybrano go przywódcą republikańskiej mniejszości w Izbie.
Znany był jako najbardziej wysportowany prezydent w historii USA; w młodości zapowiadał się na znakomitego gracza futbolu amerykańskiego.
Żona zmarłego prezydenta, Betty Ford, przez wiele lat walczyła z depresją i nałogiem alkoholowym i potem aktywnie działała w ruchu pomocy alkoholikom.
