sobota, 3 listopada 2007

Ustrój polityczny Bośni i Hercegowiny

Zgodnie z warunkami porozumienia z Dayton, utworzono dwa organizmy państwowe, zwane entitetami: Federację Bośni i Hercegowiny (FBiH) oraz Republikę Serbską (RS). Federacja BiH zajmuje 51 % terytorium kraju , a jej ludność stanowią Bośniacy wyznania muzułmańskiego oraz bośniaccy Chorwaci wyznania katolickiego. Pozostałe 49 % obszaru zajmuje Republika Serbska, której ludność stanowią bośniaccy Serbowie wyznania prawosławnego. W 2000 roku wydzielono trzecią jednostkę terytorialną - neutralne miasto Brčko, będące kondominium dwóch entitetów pod nadzorem międzynarodowym.

Zgodnie z konstytucją BiH jest republiką parlamentarną. Władzę prezydencką sprawuje trzyosobowy urząd prezydencki ze zmieniającym się co osiem miesięcy przewodniczącym, którymi są na zmianę przedstawiciele trzech narodowości: serbskiej, bośniackiej i chorwackiej.

Władzę wykonawczą sprawuje rząd, którego członkowie mianowani są przez prezydenta i zatwierdzani przez wyższą izbę parlamentarną (House of Representatices), której członkowie wybierani są w wyborach bezpośrednich. Sąd Konstytucyjny oraz posłowie niższej izby parlamentarnej (House of Peoples) mianowani są przez rządy entitetów. Rząd BiH, w skład którego wchodzi 8 ministrów i premier, odpowiada za politykę zagraniczną, wdrażanie ustaw obowiązujących oba entitety, imigrację, wdrażanie prawa karnego międzynarodowego i wewnątrz entitetów, politykę pieniężną, handel zagraniczny, dług zagraniczny oraz transport i komunikację pomiędzy entitetami.

Funkcję wspierającą i kontrolną pełni Urząd Wysokiego Przedstawiciela (OHR) działający w imieniu Unii Europejskiej, USA, Wlk. Brytanii, Niemiec, Francji Japonii, Holandii i innych krajów, a także w imieniu ONZ i OBWE.

OBWE sprawowała nadzór nad przygotowaniem i przeprowadzeniem w BiH wyborów powszechnych w latach 1996, 1998 i 2000 oraz wyborów do władz miejskich w latach 1997, 2000 i 2002. Nadzór ten sprawowany był poprzez Tymczasową Komisję Wyborczą, najdłużej funkcjonującą wielonarodową instytucję w BiH. Zadania tej komisji obejmowały szkolenie i wsparcie finansowe lokalnych komitetów wyborczych, kontrolę rejestracji wyborców, uwierzytelnianie partii i kandydatów, instruowanie wyborców, szkolenie i rozmieszczanie międzynarodowych obserwatorów, realizacja wyników wyborów. Wybory te były częścią procesu odbudowy i pomogły w ustanowieniu demokratycznych instytucji i społeczeństwa obywatelskiego w BiH.

Po wyborach przeprowadzonych w 2000 roku, Tymczasowa Komisja Wyborcza pomogła władzom BiH w utworzeniu własnej Krajowej Komisji Wyborczej BiH oraz jej sekretariatu. W wyborach przeprowadzonych latach 2002 i 2003 OBWE spełniała rolę już tylko doradczą. Przejęcie przez władze lokalne odpowiedzialności za realizację prawa wyborczego stanowi kolejny krok na drodze do demokracji.

Parlament
Izba Reprezentantów Izba Narodów
FbiH 28 przedstawicieli
RS 14 przedstawicieli
5 osób narodowości bośniackiej
5 osób narodowości chorwackiej
5 osób narodowości serbskiej

Rząd Prezydentura Sąd Konstytucyjny
Premier 9 ministrów 3 członków
pełniących funkcję
rotacyjnie
9 członków
(3 członków zagranicznych)

Okręg Brčko Federacja BiH Republika Serbska
Okręg na prawach państwa z własnym samorządem Prezydent i wiceprezydenci Prezydent i wiceprezydenci
Izba Narodowa
30 Bośniaków
30 Chorwatów
i innych narodowości
Izba Reprezentantów
140 członków
Zgromadzenie Narodowe
83 członków
Izba Reprezentantów
28 członków
Parlamenty kantonalne
10 kantonów
Źródło: "Investor Guide", Foreign Investment Promotion Agency, Sarajewo, 2004

Brak komentarzy: