USA: ostre debata Republikanów przez "Super Wtorkiem"

Republikańscy kandydaci do prezydenckiej nominacji, od lewej: Mitt Romney; John McCain; Rudy Giuliani; Ron Paul; Mike Huckabee.

Czołowi kandydaci do nominacji republikańskiej ostro starli się, walcząc o pierwsze miejsce na liście swojej partii, podczas ostatniej debaty przed Super Wtorkiem.

Najostrzejsza wymiana zdań dotyczyła zarzutów wobec Romneya, byłego gubernatora Massachusetts, związanych z ustaleniem dokładnego terminu wycofania wojsk z Iraku. Romney stanowczo zaprzeczał, jakoby kiedykolwiek popierał takie plany i stwierdził, że jego główny rywal, John McCain, wyrwał jego słowa z kontekstu.

- To zwykła pomyłka – mówił Romney. - Przy okazji, wyciągnięcie tego na kilka dni przed prawyborami na Florydzie, kiedy miałem zbyt mało czasu, by to sprostować, jest brudnym zagraniem, które Ronald Reagan uznałby za naganne. McCain, senator z Arizony, który mocno popiera politykę prezydenta Busha w sprawie Iraku, oskarżył jednak Romney’a o próbę uzyskania poparcia wyborczego poprzez populistyczne wypowiedzi dotyczące wojny z Irakiem. - Byłem w pierwszym rzędzie wraz z moimi przyjaciółmi, którzy mówili, ze nie tylko nie możemy się wycofać, ale musimy tam wysłać dodatkowych żołnierzy, aby odnieść całkowity sukces.

Debata – sponsorowana przez CNN, Los Angeles Times i Politico.com – odbyła się w Prezydenckiej Bibliotece im. Ronalda Reagana, po raz ostatni dając szansę czterem pozostałym kandydatom Partii Republikańskiej na przekonanie wyborców, zanim zagłosują oni w prawyborach w ponad dwudziestu stanach w przyszły wtorek.

McCain, który wygrał prawybory w New Hampshire, Południowej Karolinie i na Florydzie, ma nadzieję umocnić swoją pozycję głównego kandydata do nominacji Partii Republikańskiej. Romney – zwycięzca prawyborów z Michigan, Nevady i Wyoming – próbuje powstrzymać swego rywala w wyścigu partyjnym.

Były gubernator z Arkansas Mike Huckabee, zwycięzca z Iowa, próbował umocnić swoją pozycję wśród ewangelików i konserwatystów, licząc na odwrócenie złej passy trwającej od głosowania w Iowa. W debacie wziął tez udział przedstawiciel Teksasu, Ron Paul.

Debata rozgrywała się tego samego dnia, kiedy McCain uzyskał istotne poparcie ze strony dwóch ważnych osobistości swojej partii. Były burmistrz Nowego Jorku Rudy Giuliani, który po porażce na Florydzie wycofał się z wyścigu do Białego Domu, poparł McCaina kilka godzin przed rozpoczęciem debaty. CNN ustaliła, że również gubernator Kalifornii Arnold Schwarzenegger, który był wśród widowni podczas debaty, zamierza wesprzeć senatora z Arizony.

Kalifornia i Nowy Jork, reprezentowane przez Giulianiego i Schwarzeneggera, mają największą liczbę delegatów z wszystkich stanów, które głosować będą w najbliższy wtorek. - Z tego punktu widzenia, to ogromne wsparcie – ocenia analityk polityczny CNN i były doradca w Białym Domu, David Gergen.

Kolejną osobą, która zdecydowała wycofać się z wyścigu o nominację prezydencką jest Demokrata John Edwards, który jednak nie przekazał nikomu swego poparcia. Kandydaci Partii Demokratycznej Hillary Clinton i Barack Obama zmierzą się w debacie CNN jeszcze dziś wieczorem.

Podczas wczorajszej debaty Republikanów, wszyscy czterej kandydaci powiedzieli, że popierają przedstawiony pakiet bodźców gospodarczych. Huckabee stwierdził jednak, że inwestycje w infrastrukturę zamiast ulg podatkowych lepiej pobudziłyby gospodarkę kraju. - Infrastruktura w naszym kraju jest zaniedbywana – ocenia Huckabee. - Nie ma chyba w tym kraju gubernatora, który nie powiedziałby, że stworzy nowe miejsca pracy, budując z pomocą amerykańskich pracowników, wykorzystując do tego amerykańskie materiały budowlane i amerykańską stal. To jest bodziec gospodarczy.

W kwestii imigracji Romney powiedział, że ci, którzy nielegalnie przyjechali do Stanów Zjednoczonych muszą wrócić do domu i "ustawić się w kolejce z tymi, którzy chcą tu przyjechać". - Ludzie, którzy przyjeżdżają tu legalnie, są bardzo ważnym źródłem witalności i siły dla naszego kraju, ale nielegalna imigracja musi się skończyć – powiedział. - Jeśli nie stworzymy zabezpieczeń, a ludzie będą mogli swobodnie przekraczać naszą granicę, nigdy nie poradzimy sobie skutecznie z tym problemem – stwierdził Huckabee.

Także McCain powiedział, że zabezpieczenie granic kraju jest "obowiązkiem i priorytetem" dla Amerykanów.

Przepychanki słowne pomiędzy McCainem i Romneyem momentami zdominowały debatę.

McCain próbował osłabić zaufanie Romneya jako odnoszącego sukcesy biznesmana odpowiadając na pytanie dotyczące tego, kto najlepiej mógłby rządzić krajem. - Wiadomo, że on zarządzał firmami, sprzedawał i kupował, a czasami ludzie tracili przez niego pracę – atakował McCain. - Taka jest natura tego biznesu.

Krytycy twierdzą, że rządy Romneya na stanowisku dyrektora generalnego firmy Bain Capital skończyły się utratą tysięcy miejsc pracy i ogłoszeniem upadłości wielu z przejmowanych firm. Romney – najbogatszy z kandydatów do Białego Domu – prowadził firmę Bain Capital w latach 1984 – 1999 i właśnie wtedy zarobił większą część swojej fortuny.

Bain Capital specjalizowała się w przejmowaniu i reorganizacji firm, które znalazły się w tarapatach, co często kończyło się likwidacją stanowisk i zamykaniem całych fabryk. Część firm zakupionych przez Bain Capital odniosła sukces, ale wiele z nich pogrążało się w jeszcze większych długach, które kończyłu się bankructwem.

Romney równie ostro atakował swego rywala. - Jest dobrym Republikaninem; tego nie kwestionuję – mówił o McCainie. - Ale wiele jego propozycji legislacyjnych nie było zgodnych z założeniami partyjnymi, przynajmniej z mojego punktu widzenia, jako konserwatywnego Republikanina.

Romney wypomniał McCainowi jego sprzeciw dotyczący odwiertów ropnych na Alasce. Zauważył też, że McCain dwukrotnie głosował przeciw cięciom podatków proponowanym przez prezydenta Busha.

Główny analityk polityczny CNN, Bill Schneider, za kluczową część debaty uznał wymianę zdań dotyczącą cytatu z wypowiedzi Romneya w sprawie Iraku. Jego zdaniem, tę część debaty wygrał raczej Romney.

- Romney bronił się bardzo, bardzo wymownie, choć nie bez wzburzenia – ocenia Schneider. - Moim zdaniem McCain nie wypadł dobrze podczas tej wymiany zdań.

Schneider twierdzi tez, że najlepiej z całej czwórki kandydatów podczas debaty wypadł Huckabee. McCain "tracił chwilami grunt pod nogami" – podsumowuje Schneider. - Nie wypadł podczas tej debaty jak sprawny mówca.