Nobel z fizyki dla Ferta i Gruenberga

mar, PAP, IAR

2007-10-09, ostatnia aktualizacja 2007-10-09 12:51

Nagrodę Nobla 2007 z fizyki otrzymali Francuz Albert Fert oraz Niemiec Peter Gruenberg.

Fot. Koji Sasahara ASSOCIATED PRESS

Albert Fert

Nagroda wynosi 10 mln koron szwedzkich. Przyznano ją za odkrycie efektu gigantycznego magnetooporu, dzięki któremu np. twarde dyski mogą być coraz pojemniejsze.

Odkrycie w 1988 roku tego zjawiska rozpoczęło erę elektroniki spinowej. Efekt GMR jest wykorzystywany w głowicach odczytu twardych dysków i magnetycznych pamięciach MRAM. Pierwszy raz zostało zastosowane w urządzeniu komercyjnym przez koncern IBM w 1997 roku.

Jak napisała Komisja Noblowska w uzasadnieniu do nagrody, dzięki badaniom laureatów możliwa stała się radykalna miniaturyzacja twardych dysków, stosowanych m.in. w laptopach oraz w niektórych odtwarzaczach muzycznych.

Fert i Gruenberg odkryli zjawisko GMR niezależnie od siebie, w 1988 roku.

Nobla za osiągnięcia naukowe przyznano po raz pierwszy właśnie, w dziedzinie fizyki w 1901 roku. Laureatem został wówczas Wilhelm Roentgen, odkrywca promieni X. Od tej pory wyróżnieniem Szwedzkiej Akademii uhonorowano ponad 150 mężczyzn i dwie kobiety - Polkę Marię Skłodowską-Curie w 1903 roku i Amerykankę niemieckiego pochodzenia Marię Goeppert-Meyer w 1963 roku.

W gronie osób, które otrzymały Nobla w dziedzinie fizyki znajdują się też między innymi Albert Einstein, Max Planck i Niels Bohr